Genel

Kilitlenen bilgisayarınız için kozmik ışınları suçlayabilirsiniz

By

on

Kafamızdan uydurmuyoruz zira uzmanlar bunun mümkün olduğunu söylüyor.

Bilgisayarınız çöktüğünde veya telefonunuz donduğunda, üreticiyi suçlamak içina aceleci olmayın. Gerçek düşmanınız kozmik ışınlar ve daha ziyade ürettikleri elektrik yüklü parçacıklar olabilir.

Canlı organizmalara zararsız olmasına rağmen bu parçacıkların az bir kısmı kişisel cihazlarımızda mikroelektronik devrelerin çalışmasına müdahale edecek kadar enerjiye sahipler. Buna tekli-olay kırılması veya (single-event upset – SEU)adı veriliyor.

Bir SEU sırasında parçacıklar çipin belleğinde depolanan verilerin tek tek bitlerini değiştirebiliyor. Sonuçlar bir fotoğraftaki tek bir pikselin değiştirilmesi kadar önemsiz olabilir ancak zaman zaman bir yolcu uçağının arızalanıp iniş yapmasını gerektirecek kadar ciddi olabiliyor.

2003 yılında Schaerbeekm, Belçika’da gerçekleşen bir elektronik oylama hatasından da SEU sorumlu tutulmuştu. Elektronik oylama makinesinde kısa bir kilitlenme bir adayın 4,096 ilave oy almasını sağlamıştı. Sorun oy kullanan bu kadar çok kişi olmayınca ortaya çıktı ve hata anlaşıldı.

Radyasyonun elektronik sistemlere etkilerini incelemek üzere 1987’de kurulan Vanderbilt Üniversitesi Radyasyon Etkileri Araştırma Grubu üyesi Bharat Bhuva: “Bu gerçekten büyük bir sorundur, ancak çoğunlukla halk tarafından görünmez” diyor. Bu grup başlangıçta askeri ve uzay uygulamalarına odaklanmıştı ancak 2001’den beri radyasyonun tüketici elektroniği üzerindeki etkisini incelemek için yapısını genişletti.

Bazı ciddi örneklere rağmen, SEU’lar halen oldukça nadir olaylar. Ancak, yeni elektronik sistemlerde kullanılan transistörlerin sayısı arttıkça, SEU’nun cihaz düzeyinde arıza meydana getirme ihtimali de artıyor.

Yarı iletken üreticileri bu eğilimi yakalamış gibi görünüyor ve kozmik ışınların etkileşimini azaltmaya çalışıyor. Örneğin, 2008’de Fujitsu mühendisleri kozmik ışınların bilgisayar hatalarına nasıl yol açtığını daha iyi anlamak için Hawaii yanardağına tırmanmışlardı.

SEU’ların olasılığını azaltmanın bir yolu işlemcileri üçlü çiftler halinde tasarlamak ve paralel şekilde kullanmak. Bu NASA’nın da uzay aracı bilgisayar sistemlerinde kullandığı bir yaklaşım.

Recommended for you

Leave a Reply

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir